Karaciğer Sağlığı

Karaciğer Sağlığı

Karaciğer, vücudumuzdaki zehirli atık maddelerin uzaklaştırılması, sindirim sisteminde görev alması, kanın pıhtılaşması, birçok besin maddesinin depolanması, sentezlenmesi ve bağışıklık fonksiyonlarının yerine getirilmesi, kandaki şeker, yağ ve kolesterolün düzenlenmesi gibi çok önemli görevleri yerine getirmektedir.

Karaciğerde normalden fazla yağ bulunmasına ‘karaciğer yağlanması’ denir. Normalden fazla yağ demek karaciğer hücrelerinin % 5’ inden daha fazlasının yağlanması veya karaciğerin ağırlığının en az %5’inin yağ olması anlamına gelir. Alkol kullanan kişilerde görülen karaciğer yağlanmasına ‘Alkole Bağlı Yağlı Karaciğer Hastalığı (AYKH)’ ismi verilmektedir. Alkol kullanmayan veya çok az kullanan kişilerde görülen karaciğer yağlanması alkol kullanımı ile ilişkili olmadığından buna ‘alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı (Non‐Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı = NAYKH)’ ismi verilmektedir. NAYKH basit bir yağlanma olabileceği gibi Non-Alkolik Steatohepatit (NASH) denen karaciğerde yağa bağlı iltihaplanma şeklinde de olabilir.

Yağlı karaciğer hastalığının belirgin klinik bulgusu maalesef yoktur. Eğer yağlanmaya bağlı karaciğerde büyüme olursa karının sağ üst kısımlarında dolgunluk ve belli belirsiz ağrı şikayetleri olabilir. Yağlı karaciğer hastalığı genellikle başka nedenlerden dolayı yapılan tetkiklerde kanda karaciğer testlerinin yüksekliği gösterilerek ve ultrasonografik olarak teşhis edilir.

Alkole Bağlı Yağlı Karaciğer Hastalığı (AYKH)

Toplumda yaygın kullanımından ötürü karaciğere zarar veren maddelerin başında alkol gelir. Karaciğeriniz bir miktar alkolle baş edebilir ancak belirli bir miktarın üzerinde alkol alımı olursa bu miktar karaciğer hücrelerinize zarar verir. Yüksek miktarlarda alkol alımına uzun süre devam  edilirse bu durum çok daha ciddi karaciğer hasarına yol açarak alkole bağlı yağlı karaciğer hastalığına yol açar..

Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı (NAYKH)

Alkol kullanımı olmadan meydana gelen yağlı karaciğer hastalığında alkole bağlı yağlı karaciğer hastalığında görülen bulguların tamamı bulunur. NAYKH basit yağlanmadan steatohepatit (NASH) denilen yağlanmaya bağlı karaciğer iltihabı, ilerlemiş fibrozise, siroza ve karaciğer kanserine kadar geniş bir yelpazede karaciğer hasarına sebep olabilir.

Gelişmiş ülkelerde NAYKH çoğunlukla şişmanlık (obezite), tip 2 diyabet, hiperlipidemi ve insülin direnci sonucunda meydana gelen ve en sık görülen kronik karaciğer hastalığıdır. Toplumda sık görülmesi, siroza ve son dönem karaciğer hastalığına ilerleme ihtimallerinden ötürü NAYKH insan sağlığı açısından tehlike arz eden önemli bir hastalıktır. Basit yağlanma genellikle iyi seyirli bir hastalık olmasına karşın, non-alkolik steatohepatit (NASH) daha çok ilerleyici fibrozis ve siroz riski nedeniyle teşhis ve tedavi edilmesi gereken bir durumdur.

Non-Alkolik Steatohepatit (NASH)

Karaciğerdeki yağlanma eğer karaciğerde iltihaplanmaya sebep olmuşsa bu durumda artık steatohepatitten bahsedilir. NASH mutlaka tedavi edilmesi gerek bir durumdur. Çünkü steatohepatit fibrozis denilen karaciğer dokusunun bozulmasına sebep olur ve bu doku bozulması siroz ile sonuçlanır. Daha ileri aşamalarda karaciğer kanserine neden olabilir. Yağlanmaya bağlı karaciğer hastalığı siroz gelişmeden önce geri döndürülebilir bir hastalıktır ancak siroz veya kanser geliştikten sonra maalesef geriye dönüş yoktur. 

Tedavi Seçenekleri

NAYKH geri dönüşsüz aşamaya geçmeden önce tedavi edilmelidir. Tedavinin esas kısmını kilo vermek, egzersiz ve beslenme alışkanlığının düzenlenmesi oluşturur. Eğer kişinin eşlik eden diyabet ve hiperlipidemi gibi rahatsızlıkları varsa bunların kontrol altına alınması NAYKH tedavisini kolaylaştıracaktır. Bunların dışından NAYKH tedavisinde karaciğerin korunması ve iyileşmesini olumlu etkileyen klinik çalışmalarla etkinlikleri ispatlanmış bazı etken maddeler bulunmaktadır.

NAYKH ve NASH bulunan hastalarda tedaviyi destekleyen Rechosil-C® içerisinde bulunanlar;

Resveratrol 100 mg

Choline 350 mg

Silymarin 140 mg

Cynara Scolymus 300 mg

Resveratrol antioksidatif, antienflamatuvar, hepatoprotektif, antifibrotik ve antitümör etkinliği ile karaciğerde yağlanmaya bağlı meydana gelen hücre hasarının tamir edilmesi ve geri döndürülmesinde etkili olduğu bilimsel olarak kanıtlanmış bir maddedir. 

Kolin hücreler arası iletişim, yağ transportu, hafıza, hepatoprotektif etkileri bulunan ve dışardan gıdalarla günlük alınması gereken bir maddedir. NAYKH bulunan hastalarda yağın karaciğer dışına taşınmasında etkilidir be karaciğerde yağ depolanmasını azaltmaktadır. 

Silymarin devedikeni tohumlarından elde edilir. Yağlı karaciğer hastalığı, safra kesesi hastalıkları, toksik hepatit ve siroz tedavisinde uzun süredir kullanılan ve etkinliği ispatlanmış bir moleküldür. Yapılan çalışmalar; serbest oksijen radikallerini temizleyerek antioksidan etki gösterdiğini ve lipid peroksidasyonunu baskılayarak karaciğeri koruduğunu göstermiştir. 

Cynara enginar yaprağı ekstresinde bulunmaktadır. Karaciğer hastalıklarında hem karaciğer koruyucu hem de karaciğer enzimlerinin kontrol altına alınmasında tedavi edici olarak kullanılmaktadır. Yapılan çalışmalarda antioksidan ve hepatoprotektif etkilerinin yanında kanser hücrelerinin gelişimini baskıladığını da göstermiştir. 

Rechosil-C® içerisindeki bu etken maddeler sayesinde NAYKH ve NASH bulunan hastalarda karaciğer hasarının ilerleyerek siroz ve karaciğer kanserine dönüşmesini engellemeye yardımcı olmaktadır. Yaşam tarzı değişikliği, kilo verme ve egzersize ek olarak Rechosil-C® kullanımı yağlı karaciğer hastalığında meydana gelen hasarın geri dönüşsüz aşamaya geçmeden düzeltilmesinde ciddi destek sağlayabilir. 

  1. Rangboo V, Noroozi M, Zavoshy R, Rezadoost SA, Mohammadpoorasl A. The Effect of Artichoke Leaf Extract on Alanine Aminotransferase and Aspartate Aminotransferase in the Patients with Nonalcoholic Steatohepatitis. Int J Hepatol. 2016;2016:4030476.
  2. Panahi Y, Kianpour P, Mohtashami R, Atkin SL, Butler AE, Jafari R, et al. Efficacy of artichoke leaf extract in non-alcoholic fatty liver disease: A pilot double-blind randomized controlled trial. Phytother Res. 2018;32(7):1382–7.
  3. Kamel AM, Farag MA. Therapeutic Potential of Artichoke in the Treatment of Fatty Liver: A Systematic Review and Meta-Analysis. J Med Food. 2022;25(10):931–42.
  4. Lee M, Kim D, Park SJ, Kim KS, Park GD, Kim OK, et al. Artichoke Extract Directly Suppresses Inflammation and Apoptosis in Hepatocytes During the Development of Non-Alcoholic Fatty Liver Disease. J Med Food. 2021;24(10):1058–67.
  5. Kantartzis K, Fritsche L, Bombrich M, Machann J, Schick F, Staiger H, et al. Effects of resveratrol supplementation on liver fat content in overweight and insulin-resistant subjects: A randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial. Diabetes Obes Metab. 2018;20(7):1793–7.
  6. Faghihzadeh F, Adibi P, Hekmatdoost A. The effects of resveratrol supplementation on cardiovascular risk factors in patients with non-alcoholic fatty liver disease: a randomised, double-blind, placebo-controlled study. Br J Nutr. 2015;114(5):796–803.
  7. Tejada S, Capo X, Mascaro CM, Monserrat-Mesquida M, Quetglas-Llabres MM, Pons A, et al. Hepatoprotective Effects of Resveratrol in Non-Alcoholic Fatty Liver Disease. Curr Pharm Des. 2021;27(22):2558–70.
  8. Karimi M, Abiri B, Guest PC, Vafa M. Therapeutic Effects of Resveratrol on Nonalcoholic Fatty Liver Disease Through Inflammatory, Oxidative Stress, Metabolic, and Epigenetic Modifications. Methods Mol Biol. 2022;2343:19–35.
  9. Sherriff JL, O’Sullivan TA, Properzi C, Oddo JL, Adams LA. Choline, Its Potential Role in Nonalcoholic Fatty Liver Disease, and the Case for Human and Bacterial Genes. Adv Nutr. 2016;7(1):5–13.
  10. Cole LK, Vance JE, Vance DE. Phosphatidylcholine biosynthesis and lipoprotein metabolism. Biochim Biophys Acta. 2012;1821(5):754–61.
  11. Yu D, Shu XO, Xiang YB, Li H, Yang G, Gao YT, et al. Higher dietary choline intake is associated with lower risk of nonalcoholic fatty liver in normal-weight Chinese women. J Nutr. 2014;144(12):2034–40.
  12. Kucera O, Cervinkova Z. Experimental models of non-alcoholic fatty liver disease in rats. World J Gastroenterol. 2014;20(26):8364–76.
  13. Carvalho LCF, Ferreira FM, Dias BV, Azevedo DC, de Souza GHB, Milagre MM, et al. Silymarin inhibits the lipogenic pathway and reduces worsening of non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD) in mice. Arch Physiol Biochem. 2022:1–15.
  14. Colica C, Boccuto L, Abenavoli L. Silymarin: An option to treat non-alcoholic fatty liver disease. World J Gastroenterol. 2017;23(47):8437–8.
  15. Loguercio C, Andreone P, Brisc C, Brisc MC, Bugianesi E, Chiaramonte M, et al. Silybin combined with phosphatidylcholine and vitamin E in patients with nonalcoholic fatty liver disease: a randomized controlled trial. Free Radic Biol Med. 2012;52(9):1658–65.
  16. Sorrentino G, Crispino P, Coppola D, De Stefano G. Efficacy of lifestyle changes in subjects with non-alcoholic liver steatosis and metabolic syndrome may be improved with an antioxidant nutraceutical: a controlled clinical study. Drugs R D. 2015;15(1):21–5.
  17. Zhong S, Fan Y, Yan Q, Fan X, Wu B, Han Y, et al. The therapeutic effect of silymarin in the treatment of nonalcoholic fatty disease: A meta-analysis (PRISMA) of randomized control trials. Medicine (Baltimore). 2017;96(49):e9061.